Yıllara sari inşaat ve onarım işi nedir?

Yıllara sari inşaat ve onarım işi, başladığı takvim yılında bitmeyip ertesi yıla ya da daha sonraki yıllara uzanan inşaat ve onarma işidir. Gelir Vergisi Kanunu bu işleri 42. maddede “birden fazla takvim yılına sirayet eden inşaat ve onarma işleri” başlığıyla düzenler; uygulamada “yıllara sari” ya da “yıllara yaygın” inşaat denir. Bu işlerde kazanç her yıl ayrı ayrı değil, iş bitince bir kez hesaplanır.

Kâr ya da zarar ne zaman belirlenir?

Kanun’un 42. maddesine göre birden fazla takvim yılına yayılan inşaat ve onarma işlerinde kâr ya da zarar işin bittiği yıl kesin olarak tespit edilir. Tamamı o yılın geliri sayılır ve o yılın beyannamesinde gösterilir. Dekapaj işleri de inşaat işi sayılır. Mükellef her inşaat ve onarım işinin hasılat ve giderlerini ayrı bir defterde ya da tuttuğu defterlerin ayrı sayfalarında göstermek zorundadır. Bu yüzden iş sürerken alınan hakedişler ve yapılan harcamalar her işin kendi hesabında izlenir; kâr hesabı iş bitince yapılır.

Aynı yıl içinde birden fazla iş birlikte yürüyorsa, 43. madde ortak genel giderlerin ve amortismanların nasıl dağıtılacağını belirler. Ortak genel giderler işlere ait harcamaların birbirine oranına göre, ortak kullanılan tesisat, makine ve taşıtların amortismanı ise her işte kullanıldıkları gün sayısına göre dağıtılır.

İşin bitim tarihi nasıl belirlenir?

Kanun’un 44. maddesine göre geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde bitim tarihi, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihtir. Diğer işlerde işin fiilen tamamlandığı ya da fiilen bırakıldığı tarih esas alınır. Bitim tarihinden sonra bu işlerle ilgili yapılan giderler ve elde edilen hasılat, giderin yapıldığı ya da hasılatın elde edildiği yılın kârına veya zararına girer. Kamu işlerinde geçici kabul tutanağının onay tarihi bu yüzden vergi açısından da belirleyicidir.

Hakedişten vergi kesintisi

Kanun’un 94. maddesinin 3 numaralı bendine göre, 42. madde kapsamındaki işler dolayısıyla bu işleri yapanlara (kurumlar dâhil) ödenen istihkak bedellerinden vergi tevkifatı yapılır. Kesinti avans olarak yapılan ödemeleri de kapsar ve maddede sayılan kamu idareleri, ticaret şirketleri ve diğer ödeyiciler tarafından ödeme sırasında yapılır. Aynı madde Cumhurbaşkanına tevkifat oranını yeniden belirleme yetkisi verir. Oran zaman içinde değişebileceği için uygulanacak oranı ödeme tarihinde yürürlükte olan Cumhurbaşkanı kararından kontrol edin.

IWB’de yıllara sari inşaat

IWB’de yıllara sari iş Sözleşmeler, Muhasebe ve Projeler modüllerinde birlikte izlenir. Sözleşmeler’deki hakediş kesintileri arasında yıllara sari inşaat ve onarım işi için stopaj hazır gelir. Stopaj oranı Ayarlar’da tanımlıdır ve kurumunuz düzenler. Sözleşmenin “Kabul ve Fesih” sekmesinde geçici kabulün başvuru, komisyon, tutanak ve onay tarihleri ayrı ayrı tutulur.

Geçici ya da kesin kabulde IWB, sözleşme bazında hasılatın ve stopajın kapanış kaydı için öneri ve taslak fiş hazırlar. Tahakkuku kendisi yapmaz, önerir. İmzalanan sözleşmenin damga vergisi için de öneri ve taslak yevmiye fişi hazırlar.

Şantiyenin maliyeti Projeler’de toplanır: onaylı satın alma siparişi taahhüt olarak, alış faturası, gider fişi ve onaylı çalışma saati fiili maliyet olarak projeye yazılır. Depodan şantiyeye çıkan stok malzemesi proje maliyetine yazılmaz; projenin kârlılık ekranı bunu “Stok malzemesi dahil değil” uyarısıyla gösterir.